نویسنده

علامه محمدتقی جعفری

علامه محمدتقی جعفری، مشهور به علامه جعفری، با نام کامل محمّدتقی جعفری تبریزی، در ۱ مرداد ۱۳۰۲ در تبریز زاده شد و در ۲۵ آبان ۱۳۷۷ درگذشت. او مفسر نهج‌البلاغه، فیلسوف، مولوی‌شناس معاصر ایران و از بنیان‌گذاران حقوق بشر اسلامی و اعلامیهٔ حقوق بشر در اسلام بود. جعفری در کودکی از مادرش مقدمات دروس و قرآن را فرا گرفت و سپس در مدارس تبریز، از جمله مدرسهٔ طالبیه، تحصیل کرد. او سپس راه تهران و قم را در پیش گرفت و در تهران و قم از محضر فقها و حکمایی چون میرزا مهدی آشتیانی، محمدرضا تنکابنی و میرزا محمدتقی زرگر تبریزی بهره برد. در سال ۱۳۲۰ در ۱۸ سالگی تبریز را به قصد تهران ترک کرد و در مدرسهٔ مروی تحصیل کرد. پس از سه سال به قم مهاجرت کرد و در مدرسهٔ دارالشفای قم ملبس به لباس روحانیت شد. سپس برای ادامهٔ تحصیلات به نجف رفت و در ۲۳ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید. پس از یازده سال اقامت در نجف، در سال ۱۳۳۶ یا ۱۳۳۷ به ایران بازگشت. او فلسفه و عرفان را در نجف و تهران تکمیل کرد. از استادان او می‌توان به شیخ محمدکاظم شیرازی، سید عبدالهادی شیرازی، سید ابوالقاسم خویی، مرتضی طالقانی، علی‌محمد بروجردی، میرزا حسن یزدی، سید جمال‌الدین گلپایگانی، سید محمدهادی میلانی، میرزا حسن موسوی بجنوردی، شهیدی (صاحب حاشیه بر مکاسب) و سید محسن حکیم اشاره کرد. جعفری مکاتباتی در زمینه‌هایی چون عمومیت جست‌وجوی کمال و تناقض میان آزادی انسان با عشق و صلح، و در پاره‌ای موارد دربارهٔ کلیات فیزیک کوانتوم، با برتراند راسل داشت. او در سال ۱۳۷۷ به دلیل ابتلا به سرطان ابتدا در ایران تحت درمان قرار گرفت و سپس به انگلستان منتقل شد، اما پس از یک جراحی بر اثر سکتهٔ مغزی درگذشت. دو روز بعد در دانشگاه تهران بر پیکرش نماز خواندند و سپس پیکرش به مشهد فرستاده شد و در حرم امام رضا دفن گردید. پس از مرگ او، مؤسسهٔ نشر کرامت به مؤسسهٔ تدوین و نشر آثار علامه جعفری تغییر نام داد و یکی از اهداف آن تهیهٔ مجموعهٔ آثار او بود. مجموعهٔ آثار جعفری در دسته‌بندی‌های گوناگونی چون اخلاق و مبانی، ادب و ادبیات، اندیشه‌های مولوی، انسان و جهان‌شناسی، بررسی و نقد، حقوق سیاسی، زیبایی‌شناسی و هنر، عرفان و معرفت، علوم جدید، فقه، فلسفه، فلسفهٔ عملی، کلام و کلام جدید، معارف مکتبی، نهج‌البلاغه، پرسش و پاسخ و کلیات منتشر می‌شود. او بیش از هشتاد جلد کتاب تألیف کرده است. دفتر نشر فرهنگ اسلامی چندین عنوان از مجموعهٔ آثار او را منتشر کرده است، از جمله «مجموعه آثار ۱۵: علم و دین»، «مجموعه آثار ۱۶: در قلمرو اندیشه»، «مجموعه آثار ۱۷: امام حسین(ع) شهید فرهنگ پیشرو انسانیت»، «مجموعه آثار ۱۸: ارتباط انسان جهان» و «مجموعه آثار ۱۹: نهایت ادراکات واقعی در فلسفهٔ قدیم و جدید». این عناوین نشان می‌دهند که دامنهٔ اندیشهٔ او از علم و دین تا فلسفهٔ قدیم و جدید، و از امام حسین(ع) تا ارتباط انسان و جهان گسترده است. علامه جعفری با تلاش برای پیوند فلسفهٔ اسلامی با علوم جدید و فرهنگ معاصر، جایگاه ویژه‌ای در اندیشهٔ معاصر ایران دارد. حضور آثار او در کاتالوگ دفتر نشر فرهنگ اسلامی، نشان‌دهندهٔ توجه نشر به میراث فکری او و تلاش برای دسترس‌پذیر کردن آن برای خوانندگان است. برای خواننده‌ای که به فلسفه، نهج‌البلاغه و مولوی‌شناسی علاقه دارد، آثار جعفری یکی از منابع اصلی به شمار می‌آیند.