نویسنده

یوسف قوجق

یوسف قوجق نویسندهٔ ایرانی و از چهره‌های شناخته‌شدهٔ ادبیات کودک و نوجوان است که در یکم خرداد ۱۳۴۷ در استان گلستان به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش و دورهٔ راهنمایی و متوسطه را در شهر گنبدکاووس گذراند. او اصالتاً ترکمن است و این پیشینهٔ فرهنگی سبب شده است که تاریخ، فرهنگ و باورهای ترکمن حضوری پررنگ در آثارش داشته باشد. در سال ۱۳۶۵ وارد رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران شد و در سال ۱۳۷۰ فارغ‌التحصیل گردید؛ سپس تحصیلات تکمیلی خود را در مقطع کارشناسی ارشد رشتهٔ مردم‌شناسی ادامه داد. در همان سال (۱۳۷۰) ازدواج کرد و دو سال خدمت سربازی (۱۳۷۰ تا ۱۳۷۲) را در مجلهٔ «نهال انقلاب»، ارگان نیروی مقاومت بسیج سپاه پاسداران، در تهران گذراند. هم‌زمان با خدمت، با بازنویسی خاطرات رزمندگان و همکاری با انتشارات و تبلیغات نیروی زمینی سپاه، به انتشار چهار کتاب دست یافت که در جشنواره‌های مختلف ادبیات مقاومت جوایزی کسب کردند. قوجق نویسندگی را از دههٔ ۱۳۶۰ به‌طور جدی آغاز کرد و با چاپ داستانی در هفته‌نامهٔ «کیهان بچه‌ها» وارد عرصهٔ حرفه‌ای نویسندگی شد. انتشار نخستین مجموعه داستانش با عنوان «کجاوه» در آغاز دههٔ ۱۳۷۰، سرآغاز خلق آثار متعدد در حوزهٔ ادبیات کودک و نوجوان بود. مضامین بسیاری از نوشته‌های او با فضای بومی، جنگ ایران و عراق، انقلاب ۱۳۵۷، موضوعات تاریخی، مشکلات نوجوانان و مسائل فرهنگی و اجتماعی جامعه پیوند خورده است. او مؤلف بیش از ۳۵ کتاب در قالب مجموعه داستان، داستان بلند و رمان است و آثارش به زبان‌های دیگر نیز ترجمه شده‌اند؛ از جمله «نبرد در قلعهٔ گوگ‌تپه» به ترکمنی، «لالو» به انگلیسی و «نردبانی رو به آسمان» به عربی. در طول سال‌ها فعالیت حرفه‌ای، قوجق مسئولیت‌ها و همکاری‌های متعددی داشته است: کارشناس ادبی مدیریت انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دبیری سرویس داستان در نشریات مختلف کودک و نوجوان، دبیر و مدیر اجرایی جشنواره‌های ادبی، همکاری ادبی با رادیو سراسری، داوری جشنواره‌های داستان و فعالیت به‌عنوان مترجم و مشاور فرهنگی سفارت ایران در ترکمنستان. او عضو انجمن قلم ایران و انجمن نویسندگان کودک و نوجوان بوده و در داوری جوایزی چون جایزهٔ جلال، کتاب سال جمهوری اسلامی، کتاب سال دفاع مقدس و جشنواره‌هایی مانند یوسف و شهید اندرزگو حضور داشته است. همچنین مدرس ادبیات داستانی دوره‌های آموزشی «اقلیم قلم» و صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول هفته‌نامهٔ «یاپراق» در استان گلستان است. او نشان درجه یک هنری را نیز کسب کرده است. آثار قوجق در جشنواره‌ها و جوایز متعدد مورد تقدیر قرار گرفته‌اند. رمان «نبرد در قلعهٔ گوک‌تپه» در سال ۱۳۷۷ شایستهٔ تقدیر جشنوارهٔ انتخاب کتاب سال شهید غنی‌پور شد؛ داستان بلند «مردان فردا» در سال ۱۳۹۰ در بخش ویژهٔ نخستین جشنوارهٔ ملی انتخاب کتاب سال کودک و نوجوان مورد تقدیر قرار گرفت و دو کتاب «لالو» و «مردان فردا» به مرحلهٔ نهایی داوری بیست‌ونهمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی در بخش کودک و نوجوان راه یافتند. از کتاب «یاد یوسف» در پانزدهمین جشنوارهٔ انتخاب کتاب سال دفاع مقدس (۱۳۹۰) تقدیر شد؛ کتاب «لحظه‌ها جا می‌مانند» در سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ در چند رویداد ادبی مورد تقدیر قرار گرفت؛ «نردبانی رو به آسمان» در سیزدهمین جشنوارهٔ کتاب‌های رشد (۱۳۹۵) تقدیر شد و «تاریخ با طعم ذغال اخته» در سال ۱۳۹۹ جایزهٔ قلم زرین را دریافت کرد. آثار یوسف قوجق توسط ناشران مختلف، از جمله دفتر نشر فرهنگ اسلامی، منتشر شده‌اند. از جمله آثار او که با این ناشر منتشر شده‌اند می‌توان به «اینجا چه کسی به فکر گل‌ها و پرنده‌هاست؟» و «وقت جنگ دو تارت را کوک کن» اشاره کرد. او از نویسندگان پرکار و تأثیرگذار ادبیات کودک و نوجوان ایران است که با تکیه بر ریشه‌های بومی و تجربهٔ جنگ و انقلاب، آثاری ماندگار برای نوجوانان خلق کرده است.

۲

عنوان کتاب

۰

مطلب در مجله