نویسنده

زینب عرفانیان

زینب عرفانیان در فهرست مؤلفان دفتر نشر فرهنگ اسلامی با دو عنوان شناخته می‌شود: «به نام یحیی» و «مربع‌های قرمز». اطلاعات زندگی‌نامه‌ای تأییدشده دربارهٔ او در دسترس نیست و از این‌رو معرفی او باید بر پایهٔ آثار منتشرشده‌اش صورت گیرد. آنچه می‌توان با اطمینان گفت این است که او دست‌کم در دو حوزهٔ متفاوت فعالیت داشته است: یکی داستان و رمان، و دیگری ادبیات دفاع مقدس و روایت خاطرات جنگ. «به نام یحیی» در دستهٔ ادبیات و هنر و با برچسب داستان فارسی و حزب‌الله لبنان معرفی شده است و «مربع‌های قرمز» خاطرات شفاهی حاج حسین یکتا از دوران کودکی تا پایان دفاع مقدس را روایت می‌کند. «مربع‌های قرمز» اثری است که در آن خاطرات حاج حسین یکتا، فرماندهٔ دوران دفاع مقدس، از کودکی تا پایان جنگ هشت سالهٔ ایران و عراق روایت می‌شود. این کتاب در چندین پلتفرم کتاب و کتابخانه‌های عمومی معرفی شده و نسخهٔ صوتی آن نیز منتشر گردیده است. خاطرات حاج حسین یکتا، متولد قم، در این اثر با تفصیل بیان می‌شود و تصویری از مجاهدت‌های او و یارانش در طول جنگ ارائه می‌دهد. کتاب در فضای ادبیات دفاع مقدس مورد توجه قرار گرفت و نشست‌های جمع‌خوانی آن در کتابخانه‌های عمومی برگزار شد. زینب عرفانیان در این نشست‌ها به‌عنوان نویسندهٔ کتاب حضور داشته و بر واقعیت‌محور بودن روایت تأکید کرده است. «به نام یحیی» نیز در زمرهٔ داستان‌های فارسی با موضوع حزب‌الله لبنان قرار دارد و در کاتالوگ دفتر نشر فرهنگ اسلامی با برچسب «داستان فارسی» و «حزب‌الله لبنان» معرفی شده است. این اثر نشان می‌دهد که عرفانیان در کنار روایت خاطرات جنگ، به داستان‌نویسی و خلق شخصیت‌ها و موقعیت‌های داستانی نیز پرداخته است. بدون دسترسی به متن کامل، نمی‌توان دربارهٔ جزئیات روایت، شخصیت‌ها و ساختار داستان قضاوت دقیق کرد، اما عنوان و جایگاه کتاب نشان می‌دهد که او به مسائل سیاسی و مقاومت در منطقه نیز توجه داشته است. عرفانیان از نویسندگانی است که در حوزهٔ ادبیات دفاع مقدس و روایت خاطرات جنگ فعالیت دارد و با بهره‌گیری از خاطرات شفاهی، تصویری از تجربهٔ جنگ و مقاومت ارائه می‌دهد. «مربع‌های قرمز» بخش مهمی از این کارنامه است و در زمرهٔ آثار شاخص دفاع مقدس قرار گرفته است. «به نام یحیی» نیز بخش دیگری از کار اوست که به داستان و رمان می‌پردازد. برای مخاطب امروزی، آشنایی با چنین نویسندگانی اهمیت دارد، زیرا آن‌ها در حفظ و انتقال تجربهٔ جنگ و مقاومت نقش دارند. ادبیات دفاع مقدس در ایران معاصر، به‌ویژه در نشرهای فرهنگی و دینی، نقش مهمی در ثبت و انتقال تجربهٔ جنگ دارد. کتاب‌هایی چون «مربع‌های قرمز» با بهره‌گیری از خاطرات شفاهی و روایت واقعی، خواننده را با فضای جنگ و مجاهدت‌های رزمندگان آشنا می‌کنند. این رویکرد، که ریشه در سنت روایت و تاریخ‌نگاری در ادب فارسی دارد، به خواننده اجازه می‌دهد تجربهٔ جنگ را در قالب داستان‌های ملموس درک کند. از این منظر، «مربع‌های قرمز» نه‌تنها یک خاطره‌نگاری، بلکه سندی از تجربهٔ جنگ است. زینب عرفانیان، هرچند در منابع عمومی چهره‌ای بسیار شناخته‌شده نیست، با انتشار «مربع‌های قرمز» و «به نام یحیی» در زمرهٔ نویسندگانی قرار می‌گیرد که دفتر نشر فرهنگ اسلامی برای معرفی آنان تلاش کرده است. اهمیت او در همین نکته است: تلاش برای ثبت و انتقال تجربهٔ جنگ و مقاومت از طریق روایت و داستان. معرفی او در کاتالوگ نشر، یادآور آن است که ادبیات دفاع مقدس نیز بخشی از میراث فرهنگی این نشر است.

۲

عنوان کتاب

۰

مطلب در مجله